Τρίτη 26 Μαΐου 2026, 8:00μμ, ζωντανά και διαδικτυακά

Στην 28η Συνάντηση του Σεμιναρίου Σινεμά & Ψυχολογία (Τρίτη 26/5/2026, 8:00μμ) συζητάμε το ντοκιμαντέρ «Ο Άνθρωπος που Ενόχλησε το Σύμπαν» του Σταύρου Ψυλλάκη (Ελλάδα, 2000). Γυρισμένο στο Ψυχιατρείο Χανίων το φιλμ παρουσιάζει την καθημερινότητα ασθενών, εστιάζοντας σε μια ομάδα που συνομιλεί στην «Εκκλησία του Δήμου», τον χώρο που καθημερινά συναλλάσσονται και συνομιλούν, εκεί που «άλλος ζητάει κατοστάρικο κι άλλος ζητάει λόγο». Τον χώρο που καθημερινά «διαχειρίζονται την ομορφιά τους και τη σχέση τους καλά». Μια άλλη ομάδα, πρώην χρόνιων ασθενών, εκτός Ψυχιατρείου πλέον, βιώνει μια επίπονη διαδικασία κοινωνικής επανένταξης και αποτολμά, στο πλαίσιο διεθνών ανταλλαγών, ένα εβδομαδιαίο ταξίδι στη Δανία. Η ταινία, μέσα από τον παράλληλο λόγο των δύο ομάδων, προσπαθεί να ακούσει τον λόγο της τρέλας, κάτω από το χαώδες παραλήρημά της, κρούστα μιας βαθιάς θάλασσας. Προσπαθεί να δει τη δραματική σύγκρουση του ανθρώπου με την τρέλα, στη βαθύτατη απόγνωση και απόλυτη αμφιβολία για κάθε όψη του είναι που εμπεριέχει. «Αν τη ζωή μας κυκλώνει ο θάνατος, τη διανοητική μας υγεία γυροφέρνει η παραφροσύνη». Στην τρέλα, ο άνθρωπος νιώθει πώς δεν έχει να επιστρέψει πουθενά. Δεν είναι πια. Ήταν. Ο Άνθρωπος που Ενόχλησε το Σύμπαν. Ελλάδα, Ντοκιμαντέρ, 2000. Διάρκεια: 52’. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Σταύρος Ψυλλάκης. Επιστημονικοί Συνεργάτες: Dr. Γιώργος Κοκκινάκος, Dr. Αντώνης Λιοδάκης, Ινστιτούτο Επέκεινα. Διεύθυνση Φωτογραφίας: Κώστας Παλμάς. Μουσική: Νίκος Βίττης. Ηχοληψία: Επαμεινώνδας Χατζηνικολής. Επεξεργασία Εικόνας-Ήχου: Δημοσθένης Ράπτης. Αφήγηση: Αποστόλης Ασημάκης. Μοντάζ: Γιώργος Τριανταφύλλου Η αντιμετώπιση του ψυχικού πόνου τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας έχει αναδείξει τα αδιέξοδα και τις αδυναμίες των επιστημών του ανθρώπου και των επιστημών υγείας. Ο εγκλεισμός, η βαρβαρότητα του ψυχιατρικού ιδρύματος, ο μη σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ταύτιση ενός ανθρώπου με τα συμπτώματά του και η κατάταξη του σε μια άκαμπτη διαγνωστική κατηγορία είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της αντιμετώπισης εκ μέρους της επιστήμης και της κοινωνίας ενός ψυχικά πάσχοντα. Ξεχνώντας τη μοναδικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και αφαιρώντας οποιαδήποτε ελπίδα και προοπτική για αλλαγή, χιλιάδες συνάνθρωποι μας αποκλείονται από το φυσικό τους χώρο, τον κοινωνικό χώρο, εξ αιτίας του ψυχικού πόνου που βιώνουν. Επικρατούν λογικές διαχείρισης του ανθρώπινου πόνου, οι οποίες ακόμη και όταν χαρακτηρίζονται από μια περισσότερο «ανθρωπιστική» λογική μη εγκλεισμού σε τεράστια ψυχιατρικά ιδρύματα, αδυνατούν να αντιπαρατεθούν στις λογικές που οδηγούν στον αποκλεισμό. Αδυνατούν ή αρνούνται να θέσουν το στόχο της χειραφέτησης και της ανάκτησης της αξιοπρέπειας των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία και εν τέλει αποτυγχάνουν στο να δώσουν προοπτική και ελπίδα. Από την άλλη πλευρά, οι ίδιοι οι άνθρωποι με ψυχιατρική εμπειρία με τον καταλυτικό τους λόγο, ένα λόγο που προκύπτει από το βιώματα και προσπάθειες να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες τους μας αναδεικνύουν μια διαφορετική πραγματικότητα: Ένας άνθρωπος με ψυχιατρική εμπειρία δεν έχει απωλέσει την ανθρώπινη υπόσταση του, ούτε τη δυνατότητα του να ελπίζει και να μπορεί να αλλάξει. Είναι ένας άνθρωπος όπως όλοι μας με ένα επιπλέον βαρύ φορτίο ενός προβλήματος, το οποίο και λόγω των κυρίαρχων επιστημονικών και κοινωνικών αντιλήψεων τον έχει τοποθετήσει στο περιθώριο. Ο σκηνοθέτης δομεί μια ποιητική αφήγηση που έχει στον πυρήνα της τον άνθρωπο που νοσεί ψυχικά. Φεύγει όμως από αυτό και πηγαίνει σε μια άλλη θεώρηση του κόσμου. Μέσα από τα μάτια ενός ανθρώπου που αντιμετωπίζει μια ψυχική διαταραχή μπορούμε να δούμε μια άλλη ανάγνωση του κόσμου. Σίγουρα εντελώς διαφορετική από αυτή ενός ανθρώπου που έχει μια κάποια ψυχική ισορροπία. Είναι μια καλή ευκαιρία να ανακαλύψουμε ότι δεν υπάρχει μόνο μία ανάγνωση της πραγματικότητας. Έτσι παράγεται ένα ποιητικό κείμενο που κεντρίζει την φαντασία του θεατή. Ο Σταύρος Ψυλλάκης γεννήθηκε στα Χανιά το 1954. Σκηνοθέτης και παραγωγός ταινιών-ντοκιμαντέρ. Αυτά συνήθως εστιάζουν σε οριακές καταστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Σπούδασε Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Κατόπιν στη σχολή Σκηνοθεσίας Ευγενίας Χατζίκου, στην Αθήνα. Με υποτροφία του γαλλικού κράτους συνέχισε τις σπουδές του στο ανθρωπολογικό ντοκιμαντέρ στα Ateliers VARAN στο Παρίσι. Έχει τιμηθεί με βραβεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το σπουδαιότερο είναι το 1ο Βραβείο Ταινίας Τεκμηρίωσης της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου το 2010 για το ντοκιμαντέρ «Άλλος δρόμος δεν υπήρχε». Είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (ΕΑΚ) και της Ένωσης Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (ΕΕΝ). Έχει εργαστεί σε ταινίες των Λάκη Παπαστάθη, Δήμου Θέου και Σταύρου Τορνέ. Από την πλούσια φιλμογραφία του, περίπου από 20 έργα ξεχωρίζουν οι ταινίες: «Ο άνθρωπος που ενόχλησε το σύμπαν», «ΜΕΤΑΞΑ ακούγοντας το χρόνο», «Ολυμπία», «Μικρές ιστορίες Ρομά», «Το μέσα φως», αλλά και η τριλογία «Ωδές στην ύπαρξη», η οποία περιλαμβάνει τις ταινίες «Για χωρίς λόγους συναντήσεις με τον Γιώργο Μανιάτη», «Οφειλή» και «Αποχαιρετισμός-Η μνήμη του τόπου». Το σεμινάριο πραγματοποιείται κάθε Τρίτη στις 8.00μ.μ. στο στέκι της Δράσης, (Πάρνηθος 21, Βριλήσσια) και διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας zoom. Εισηγητής ο Παναγιώτης Δενδραμής, πτυχιούχος τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, με δίπλωμα σκηνοθεσίας (Σχολή Σταυράκου) και μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην ιστορία και θεωρία του κινηματογράφου. Είναι διδάκτορας του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (διατριβή "Η κινηματογραφική εκπαίδευση στην Ελλάδα"), όπου δίδαξε ως ακαδημαϊκός υπότροφος. Διδάσκει ιστορία του κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου. Πληροφορίες: Το χειμερινό Cine-Δράση (μέχρι το κλείσιμο των σχολείων), προβάλει ταινίες κάθε Πέμπτη στην αίθουσα του πάρκου «Μ. Θεοδωράκης» (ΤΥΠΕΤ), Υμηττού & Πλαταιών, Βριλήσσια, στις 8.15 το βράδυ. Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine-Δράση